سرکار خانم دکتر مشیر مشاور محترم شهردار تهران در امور بانوان و مدیر طرح نذر فرهنگی

هدف از نذر فرهنگی ترویج فرهنگ انسان دوستی و برادری در جامعه است

تعریف شما از نذر فرهنگی چیست؟

سنت نذر از آغاز تاریخ و اعتقاد بشر به وحدانیت خداوند وجود داشته و تاکنون گونه های مختلفی از آن درجوامع مختلف و به نیات متفاوت رواج داشته است. وجود انواع معابد در اجتماعات مختلف وتخصیص اموال و املاک به معابد، حکایت از نوعی نذر میکند. در شکل امروزی آن موسسه های فراوانی در سراسر جهان واز جمله کشورمان برای اختصاص نذورات مردم به نیازمندان به وجود آمده است.

هدف از اجرای این طرح چیست؟

طرح نذر فرهنگی، طرحی است اجتماعی – فرهنگی که قصد آن احیای سنت نذر و ایجاد فرصت برای افرادی است که میتوانند وقت و مهارت خود را نذر دیگران کنند.

در این طرح با شناسایی افراد نیازمند در لایه های مختلف جامعه امکانات و آموز شهای مختلف با خواست ومشارکت متخصصان و صرف وقت از سوی آنان در اختیار نیازمندان قرار میگیرد. در واقع با شناخت نیازهای روز جامعه میتوان اعتقادات پاک و خدا پسندانه را در راستای انسجام و رفع نیاز جامعه سوق داد.

در تمام فرهنگ ها انجام امور خیریه و بخشیدن از آنچه خودمان داریم، ناشی از حس انسان دوستی و عشق به همنوع است. در عین حال نذر وقت و مهارت، موضوعی است که کمتر کسی به آن توجه میکند.

طرح نذر فرهنگی نیز براساس عنصر وقت برنامه ریزی شده تا افرادی که میخواهند وقت خود را نذر کنند با برنامه ریز ی های انجام شده بتوانند این وقت را به منظور حل مسایل و مشکلات در اختیار دیگران قرار دهند.

ترویج فرهنگ ا نسان دوستی و برادری در جامعه نذر به علت ارتباط مستقیم با امورمادی و معنوی انسان ها همواره درطول تاریخ بشریت جاری و ساری بوده است. انسان ها در هر دوره ای و به هرروش، مذهب و مسلکی که بود ه اند به جهت دست یافتن به خواسته های مادی و معنوی خود ازعنصر معنوی نذر استفاده کرد ه اند. وجود انواع معابد در اجتماعات مختلف و تخصیص اموال و املاک به معابد، حکایت از نوعی نذرو وقف میکند. در شکل امروزین آن مؤسسه های خیریه فراوانی در سراسرجهان و از جمله کشورمان برای اختصاص نذورات مردم به نیازمندان به وجود آمده و املاک و اموالی برای آنها تخصیص یافته و فروش و انتقال آن املاک و اشیاء نیزمنع شده است. اکنون ستاد نذر فرهنگی با مطرح کردن نذر در قالب جدیدی توانسته است دریچه ای جدیدی به سوی این موضوع باز کند. نذر وقت، مهارت وتخصص موضوعی که شاید کمتر کسی به آن توجه داشته است. اینها بخشی از صحبت های دکتر زهراسادات مشیرمشاور شهردار تهران در امور بانوان ومدیر طرح نذر فرهنگی است که مشروح این گفتگو را در ادامه میخوانید.

بر همین اساس نیز، نذر فرهنگی در راستای گسترش فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی خود قصد دارد تا ازطریق ابزارهای فرهنگی و هنری که ماندگاری و تأثیرگذاری بیشتری را در جامعه ایجاد میکنند، فرهنگ نذر وقت و تخصص را در جامعه نهادینه کنند. با توجه به نص آیات قرآن و روایات معصومین در باب نذر،این گونه استنتاج میشود که این فرهنگ خداپسندانه و عام المنفعه باید از طرق گوناگون بین افراد جامعه اسلامی رواج پیدا کند. زیرا نذر علاوه بر رفع حاجات نیازمندان و رسیدن فرد نیکوکار به خواست خود، باعث می شود که افراد از کمک و یار ی رسانی به یکدیگر غافل نمانند.

از این رو تبلیغ و ترویج فرهنگ نذر که تاکنون مورد غفلت قرار گرفته باید سرلوحه کار و فعالیت دستگا هها،انجمن های خیریه و مردم قرار گیر د.

هما نطور که اشاره کردید موضوع نذر از دیرباز در جامعه ایران رواج داشته است، به نظر شما تغییرات در جوامع بشری تا چه حد سنت حسنه نذر را تحت تاثیر قرار داده است؟

در ایام گذشته نذر شکلی از اطعام داشت و با مسایل مادی همراه بود. مثلاً گاهی فرد برای رسیدن به امورات دنیوی خود نذر مال و اموال م یکرد یا به جایی کمک میکرد، اما امروزه موضوع نذر به جهت داشتن قید فرهنگی، شامل سطح وسیعتری شده است.

در جهانی که ما امروزه در آن زندگی میکنیم، همه همسایه هستیم و در تمام مراحل زندگی و رنج و شادی یکدیگر شریک هستیم. نذر فرهنگی نگاهی است به اقتضائات جدید زندگی بشری، در روزگاری که همه مردم به نحوی با مسایل متداول در جامعه درگیر هستند، ما نیز به عنوان اعضای این جامعه بشری باید خودرا ملزم به انجام فعالیتهای خداپسندانه و عا م المنفعه برای حل معضلات و مشکلات بدانیم. نذر فرهنگی از آن جهت که نشأت گرفته از منابع دینی ، انسانی و اسلامی است راه و مسیر را به نیکوکاران و کسانی که میخواهند باری از دوش جامعه بردارند، نشان میدهد و به نظر من در این مسیر باید منطبق بر دیدگا ه های وحیانی حرکت کرد. فرهنگ به تعبیر مقام معظم رهبری مثل هوا

میماند و تمام اقشار جامعه باید برای حفظ این هوای ناب و پاکیزه که خداوند به ما عطیه کرده است، تلاش کنند.

تفکر نذر و وقف در ادوار مختلف تاریخ مطرح بوده است اما نذر وقت، تخصص و مهارت یا همان نذرفرهنگی به چه معناست؟

در گذشته و امروزه آنچه که از آن با عنوان نذر یاد می شده و میشود در دایره مناسبتهای مذهبی می گنجدو نیت نذرکننده نیز اغلب رسیدن به خواست و امیال خود و البته رضای خداوند متعال است.

طرح نذر فرهنگی به جهت داشتن قید فرهنگی بر آن است تا علاوه بر نهادینه کردن فرهنگ نذر که موضوعی فراتر از نذر و انفاق مال و اموال انسان در راه خداوند است، گون های جدید و البته مغفول مانده که همانا نذروقت و مهارت افراد است را ترویج کند تا موضوع نذر فقط در محدوده نذر مال و اموال و مایملک افراد قرارنگیرد و کسانی که احیانا مال و اموالی ندارند و یا نمیتوانند آن را نذر کنند، مجالی بیابند به وسیله نذر وقت،مهارت و تخصص خود به نیازمندان کمک کنند. وقت مهمترین نعمتی است که خداوند در اختیار انسان قرارداده است. هر کسی در هر جایی و به هر نوعی که میتواند برای خدا کار کند، نباید دریغ کند چون خیری که مورد رضایت خداوند باشد، پیش خدا باقی ماندنی است و در نزد پروردگار اجر عظیمی دارد. از این رو تبلیغ وترویج فرهنگ نذر و وقف که تاکنون مورد غفلت بسیار قرار گرفته است، باید سرلوحه کار و فعالیت قرار گیرد.

تاکنون چه اقدامات و فعالیتهایی در طرح نذر فرهنگی صورت گرفته است؟

اهداف که میتواند در نذر فرهنگی تحقق پیدا کند شامل دستگیری و کمک به محرومان، تعدیل موضوعات اقتصادی نشر علم و دانش، گسترش فرهنگ و آموزش، ترویج روحیه نشاط و همدلی بین افراد متخصص و توانمند و ارتقای سطح آگاهی و توانمندی اقشار ضعیف جامعه است که در همین رابطه بنا بر نیاز جامعه در چهار گروه تخصصی آموزش، پزشکی مشاوره حقوقی، روانشناسی و حتی دیگر گرو ههای تخصصی درحال انجام است. در همین رابطه با گسترش کانو نهای نذر فرهنگی در محلات مختلف شهر تهران، امکان دسترسی خیرین به نیازمندان فراهم شده و در این کانو نها نذر ی های آموزشی اعم از رفع مشکلات آموزشی فرزندان نیازمند، انجام مشاور ههای حقوقی و روانشناسی و ویزیت رایگان پزشکی در حال انجام است که باتبلیغات خیرین و نیکوکاران عضو نذر فرهنگی این طرح به دیگر متخصصان و فرهیختگان در حال تسری است. همچنین برگزاری کارگرو ههای تخصصی آموزشی، پزشکی و حقوقی و روانشناسی با حضور اعضای نذر فرهنگی فرهیخته و متخصص از دیگر اقدامات صورت گرفته که این کارگرو هها با استقبال بسیار زیادی مواجه شده است. از دیگر اقدامات صورت گرفته در این خصوص ساخت فیلم با موضوع نذر فرهنگی است که این فیلم به نام «خسیس » ساخته شده است.

همکاری با تشکلهای غیردولتی مانند بنیاد یار یگران شریف، بنیاد کودک، بنیاد زینب کبری )س( و … برای استفاده از پتانسیلهای این سازمان برای رفع مشکلات نیازمندان و ارتباط با موسسات علمی و پژوهشی برای توزیع محصولات آموزشی و فرهنگی بین فرزندان نیازمند از دیگر اقدامات ستاد نذر فرهنگی است تا دانش آموز مستعد و طالب علم امکان دسترسی به منابع آموزشی قوی از طریق نذر فرهنگی برای آنان فراهم شود و همین دان شآموز مروج و ادامه دهندگان طرح نذر فرهنگی باشند.

از خرداد ماه سال ۹۰ بانک اطلاعاتی افراد نیکوکار عضو نذر فرهنگی در بخشهای مختلف به تفکیک جنس تخصص، منطقه فعالیت و … با نام سامانه نذر فرهنگی طراحی شد به گونه ای که امکان ثبت نام اینترنتی افرادمتخصص و نیکوکار از طریق این سامانه انجام شود.

در برنامه ریز ی های انجام گرفته بعدی و با تجزیه وتحلیل اطلاعات ثبت شده از افراد نیکوکار و انطباق آن با بانک اطلاعاتی زنان سرپرست خانوار ترتیبی اتخاذ شد تا فرزندان زنان سرپرست خانوار که نیازمندوقت و مهارت افراد نیکوکار بودند، بتوانند از این امکان بهر ه ببرند. همچنین تبلیغات محیطی واطلا ع رسانی برای عضویت در این طرح نیز از دیگراقدامات در دست اجرای ستاد نذر فرهنگی است.

طرح نذر فرهنگی طرح جدیدی است، آیا این طرح پشتوانه فکری و عملی هم برای تبدیل شدن به یک فعالیت در سطح شهر دارد؟

نذر فرهنگی در حقیقت خدمت به خلق است واحساس تکلیف اجتماعی را در بین آحاد جامعه به وجود می آورد. در حقیقت نذر فرهنگی انسا ن سازاست و آدم را برای خدمت به خلق خدا آماده میکند.

ما در ابتدا سعی کردیم در برنامه های فعالیت های از جنس نذر ورود پیدا کنیم که موضوعات وقت تخصص، مهرورزی، محبت وعاطفه به همنوع رابا هم آمیخته کنیم. برای همین اولین طرح نذرفرهنگی را با موضوع پدران و مادران معنوی درکانون اصلاح و تربیت تهران اجرا کردیم که حدود ۵۰نفر از شهروندان نو عدوست تهرانی با نذر وقت و محبت خود از نزدیک با نوجوانانی که هرگز کسی به ملاقاتشان نمی آمد ملاقات کردند و از مسایل ومشکلات آ نها باخبر شدند تا در صورت امکان به منظور حل این مشکلات اقدامات میکنند.

اما اکنون خانواده نذر فرهنگی بیش از ۲ هزار نفرعضو از نیکوکارانی دارد که وقت، مهارت و تخصص خود را در اختیار نیازمندان قرار میدهند.

طرح نذر فرهنگی، طرحی است اجتماعی و فرهنگی که قصد آن احیای سنت حسنه نذر و ایجاد فرصت برای تمام افرادی است که میخواهند و می توانندوقت و مهارت خود را نذر کنند.

خانم دکتر مشیر چشم انداز طرح نذر فرهنگی به نظر شما در محدوده شهر تهران متوقف میماند؟

طرح نذر فرهنگی به نوعی ترویج فرهنگ انسا ن دوستی و برادری در جامعه است. هدف ما از ایجاد این طرح و این ستاد، تعالی حس نو عدوستی است که این موضوع در یک قالب زمانی و مکانی نمی گنجد. بر این اساس امیدواریم که طرح نذر فرهنگی الگوبرداری شده و به دیگر شهرهای کشور نیز گسترش یابد. کمااینکه در حال حاضر ستاد نذر فرهنگی در کلانشهرکرج به همت شهرداری این شهر برپا و فعالیت خودرا آغاز کرده است.

امیدواریم تا با اجرای موفقیت آمیز طرح نذر فرهنگی به صورت بین المللی در جهت احیای سنتها وارز شهایی همچون نو عدوستی و دستگیری ازمددجویان گامی موثر برداشته شود و در این راه نیازمند همراهی و کمک افراد بیشتری هستیم تا بااشاعه بیش از پیش این طرح، زمینه تحقق جامعه آرمانی فراهم شود.