سرکار خانم دکتر محبوبه مباشری رییس پیشین دانشگاه الزهراء و عضو محترم بخش آموزش نذر فرهنگی

نذر فرهنگی ازنظر شمابه چه معناست؟

نذر یکی از سنتهای حسنه ای است که در کشور اسلامی ما از دیرباز رایج بوده و شاید نخستین کسانی که نذر را رایج کردند، خاندان پیامبر بودند. این را مسلمین و شیعیان میدانند و افتخار می کنند که خاندان پیامبر علی رغم سه روز گرسنگی وتشنگی، غذای خود را در روز اول به یتیم و سپس به اسیر و فقیری بخشیدند در پی  نذری بود که حضرت فاطمه )س( برای سلامتی فرزندانشان داشتند و روزه گرفته بودند.

واژه هایی نظیر نذر وقف که از دیرباز در مملکت ما جاری و ساری بوده و ثمره خدمات ارزشمندی به مردم شده ما هنوز هم شاهد هستیم و

میبینیم که سازمان هایی داریم که نذورات پخش میکنند.

صدقات جاریه یعنی اینکه همیشه تا انتهای تاریخ ادامه دارد، جاری است. دانشگاه الزهراء بخش اعظمش وقف است. وقف فردی است که رجال دربار ناصرالدین شاه به نام مصطفی الممالک که این زمین را وقف آموزش عالی دختران نمود.

این یک نذر فرهنگی است. نذر دو بعد دارد: بعد مادی و بعد معنوی، شاید نذر فرهنگی زیباترین مصداق باشد برای بعد معنوی نذر که

می تواند موارد متعددی را دربر گیرد و مصادیق بسیاری داشته باشد. انشاءالله به زودی شاهد این هستیم که تمام کشور با این واژه آشنا و وارد امر خیر شوند.

برای اشاعه نذر فرهنگی در جامعه چه اقداماتیرا میتوان انجام داد؟

لازم است که همه جامعه درگیر این موضوع شوند.

با توجه به اعتقادات مردم ما، از دیرباز در این کشور آیینهای فتوت و جوانمردی که زندگی خودشان را وقف کمک به مردم میکردند، وجود داشته است.

یقیناً نذر فرهنگی می تواند مصداق بسیار خوبی باشد.

همه اقشار جامعه، اعم از رسانه های دیداری و مکتوب، سازما نهای غیر دولتی و … میتواند همه دست در دست هم یاری گر یکدیگر باشند. قضاوت اساتید دانشگاهی همراه با ساخت فیلم های کوتاه و فیلم های بلند در اشاعه این فرهنگ بسیار موثراست. صدا و سیما می تواند با ساخت انیمیشنها و تیزرهایی در این باره نذر فرهنگی را بسط دهد.

البته ارایه آموزش ها در دبستان، پیش دبستان و… در اردوهای فرهنگی همه اینها می تواند راهگشا باشد.

به جز مقوله وقت و تخصص چه موضوعاتی را میتوان وارد مقوله نذر فرهنگی کرد؟

سوال سختی است. من فکر میکنم که هر فردی باتوجه به تخصص و علاقه ای که دارد میتواند طراحی کند. اشاعه همین فرهنگ و لزوماً وقت گذاشتن خیلی مهم است. استفاده از پتانسیل های مختلف جامعه، تدوین کتاب و پژوهش های فرهنگی. بنده به عنوان استاد دانشگاه میتوانم رساله دانشجویانم را به سمت و سوی تبیین و تدوین نذر فرهنگی سوق بدهم. بنابراین علاوه بر وقت و تخصص، بله یک پزشک میتواند تخصص خود را در این راه بگذارد. یک راننده تاکسی سرویس دهی کند. من هم به عنوان یک فرهنگی میتوانم از پتانسیل های  دانشجویانم استفاده کنم. اگر بنشینیم فکر کنیم میتوانیم پروژه هایی را در این مسیر طراحی کنیم. خوب طبیعتاً آسیب شناسی باید بشود و موفقیت هایمان را رصد و مواردی که دارای مشکل است را رفع کنیم. من فکر میکنم مهمترین مورد اطلا ع رسانی است. یقیناً مردم ما کمک میکنند.

نیاز است طی مسابقه ای همراه با اطلا ع رسانی در بین افکار عمومی از مردم سوال شود به غیر از وقت و تخصص چه مواردی را میتوان جزو نذر فرهنگی اعلام کرد.

شاید درباره این واژه اصطلاح نذر فرهنگی قرآن بیش از همه اشاره دارد. نذر فرهنگی همانند یک درخت است که ریشه ها یش در زمین قرار دارد ولی شاخه های آن تا آسمان میرود مانند درخت طوبی.

این همان نذر فرهنگی است. یعنی قرآن بیش از هر چیز به فرهنگ میپردازد. فرهنگ یک کلمه غیر قابل تعریف خیلی دیریاب و غریبه است، همه چیز فرهنگ است ولی خیلی چیزها ممکن است فرهنگ نباشد. با توجه به روحیه ای که مردم ما دارندهیچکدام از مردمان ما فردگرا نیستند و به ندرت میشود این موضوع اتفاق بیفتد. این کمک رسانی به همنوع را ما میبینیم. مردم ما همه جا به یاری همدیگر میشتابند. از سا لهای قدیم و دور در بین مردم ما این خصوصیت وجود داشته است.

از نظر شما نذر فرهنگی چه آثار و تبعاتی درجامعه خواهد داشت؟

از نتایج نذر فرهنگی این است که خود انسان دچارسرور و شادمانی میشود. یعنی آن خلاءهای عاطفی که در وجود انسان وجود دارد، مرتفع م یشود چرا که ما عادت نداریم بدون دیگران لذت ببریم  و اگر در بهترین شرایط زندگی کنیم نمیتوانیم ببینیم که همنوع خودمان در رنج و آسیب است.

حالا این را در سطح وسیعتری مثل فرهنگ نشان دهیم.

ما بیشتر مشکلاتمان، فرهنگی است تا مشکلاتمادی. فقر فرهنگی ما بیشتر است به ویژه در مورد  نسل جوانمان که نیازمند آموزش های مذهبی، اخلاقی، حتی درسی و هنری هستند. بسیاری از مواقع مشاور ه های روا ن درمانی جامعه ما دچار تنش است. نیازمند این هستیم که این آسیب پذیری هر چه زودتر مشخص شود. متخصصین امر، فرهیختگان، جامعه شناسان، مشاورین روا ن درمان کمک کنند، دست به دست هم دهند تا سرمایه های انسانی جامعه که به آسانی به دست نیامده است را نجات دهند. ما باید سعی کنیم که از پتانسیل وجودمان استفاده کنیم و نسل جوانمان را نجات دهیم. شاید مهم ترین اثر نذر فرهنگی این باشد که نسل جوان را از فقر فرهنگی با آموز ش هایی که ارایه می کند، نجات دهد.